| Dział | Tematy główne | Kluczowe zagadnienia | | :--- | :--- | :--- | | | Wirusy – molekularne pasożyty, wiroidy i priony. | Budowa wirionu, cykl lityczny i lizogeniczny, mechanizm replikacji wirusów (w tym retrowirusów jak HIV), charakterystyka prionów i wiroidów. | | 2. Różnorodność prokariontów, protistów, grzybów i porostów | Bakterie, Archaea, różnorodne grupy protistów (np. glony, orzęski), grzyby i porosty. | Budowa i fizjologia bakterii (ściana komórkowa, plazmidy), znaczenie w ekosystemach, cykle życiowe protistów i grzybów (workowce, podstawczaki), symbioza w porostach. | | 3. Różnorodność roślin | Systematyka roślin od mszaków po okrytonasienne. | Morfologia i anatomia roślin (korzeń, łodyga, liść, kwiat, nasiono, owoc), przegląd grup systematycznych (mszaki, paprotniki, nagonasienne, okrytonasienne), rozwój zarodka i rozprzestrzenianie się roślin. | | 4. Funkcjonowanie roślin | Fizjologia roślin, w tym gospodarka wodna, odżywianie i wzrost. | Mechanizmy pobierania i transportu wody i soli mineralnych, fotosynteza (faza jasna i ciemna), oddychanie komórkowe, regulacja wzrostu przez fitohormony (auksyny, gibereliny), spoczynek i starzenie się roślin, ruchy roślin (tropizmy, nastie). | | 5. Różnorodność bezkręgowców | Przegląd typów bezkręgowców. | Charakterystyka i przykłady: parzydełkowce, płazińce, nicienie, pierścienice, stawonogi (owady, pajęczaki, skorupiaki), mięczaki, wrotki, szkarłupnie. Uwzględniona jest budowa tkanek (np. pobudliwa - nerwowa i mięśniowa), układów i narządów. | | 6. Różnorodność strunowców | Ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. | Kluczowe cechy strunowców, charakterystyka poszczególnych gromad kręgowców, przegląd środowisk życia i przystosowań do nich. |